Wzorniki jabloneckich domów eksportowych i szklane negatywy są dostępne online
Muzeum szkła i biżuterii w Jabloncu nad Nisou otrzymało w 2025 r. dotację z Narodowego Planu Odbudowy. Kwota przekraczająca 1,5 mln koron została wykorzystana na digitalizację i udostępnienie online wzorników jabloneckaich domów eksportowych oraz szklanych negatywów. Dotację przyznało Ministerstwo Kultury Republiki Czeskiej w ramach programu digitalizacji dóbr kultury i narodowych zabytków kultury.
W 2025 roku muzeum w Jabloncu zdigitalizowało dwa unikalne zbiory przedmiotów dzięki wsparciu finansowemu drugiego projektu digitalizacji z Narodowego Planu Odbudowy. Projekt obejmował 600 tomów wzorników oraz powiązaną dokumentację księgową i handlową jabloneckańskich domów eksportowych z lat 20. do 40. XX wieku oraz kolekcję prawie trzech tysięcy szklanych negatywów z Atelier Rössler, które w latach 1930–1937 należało do renomowanych jabloneckańskich studiów fotograficznych.
„Oba zbiory należą do skarbów naszych magazynów. Ponieważ są one bardzo podatne na uszkodzenia podczas jakiejkolwiek manipulacji, właśnie digitalizacja jest sposobem na ich udostępnienie. Dzięki projektowi badacze i szeroka publiczność mogą je obejrzeć online” – wyjaśnia dyrektor muzeum Milada Valečková. Specyficzny charakter materiałów i duży zakres powstałych cyfrowych kopii skłoniły muzeum do współpracy z zewnętrznymi specjalistami dysponującymi najnowocześniejszą technologią i doświadczeniem. „Dzięki temu możliwe było przetworzenie wybranych części zbiorów i udostępnienie ich w najwyższej możliwej jakości” – dodała koordynatorka projektu Kateřina Hrušková.
Zdigitalizowany zbiór wzorników i powiązanych materiałów z epoki świadczy o asortymencie oraz relacjach między producentami z Jablonca, eksporterami i ich klientami od lat 20. XX wieku do okresu nacjonalizacji. „Muzeum zarządza dokumentacją handlową 72 firm eksportowych, które działały w Jabloncu do 1945 roku. Z ponad 1500 tomów w zeszłym roku udało się zdigitalizować 611” – powiedziała Hrušková. Szklane negatywy z studia fotograficznego Rössler przedstawiają przede wszystkim portrety osób, głównie mieszkańców Jablonca nad Nisą i okolic z lat 30. XX wieku. „Portretowani pochodzą ze wszystkich warstw społecznych. Nie brakuje tu nowożeńców, dzieci w różnym wieku, kobiet i mężczyzn w modnych strojach z epoki lub zwierząt domowych i ich dumnych właścicieli” – dodała bibliotekarka muzealna Kateřina Benešová, która opiekuje się podkolekcją fotografii.
Wyniki digitalizacji muzeum opublikowało w ogólnodostępnej internetowej bazie danych swojej kolekcji pod adresem www.msbcollection.cz. „Baza danych istnieje od 2023 roku w wersji czeskiej i angielskiej. Nasi użytkownicy łączą się nie tylko z Czech i krajów europejskich, ale także ze Stanów Zjednoczonych i Nowej Zelandii” – podsumowuje dyrektor Valečková.