Kryształowe trofea dla zwycięzców Tour de France, BRIT Awards i czeskich olimpijczyków, szklana rzeźba w katedrze św. Wita, dziesiątki instalacji od Japonii po Stany Zjednoczone. A za tym wszystkim stoi czeska marka: Lasvit. Jak udało jej się przebić na rynku globalnym? I jak widzi przyszłość swojej branży?

Zapomnijcie o Dolinie Krzemowej. Region Liberec ma swoją własną dolinę. Jej korzenie sięgają znacznie głębiej niż historia półprzewodników i chipów. Już od średniowiecza uprawia się tu rzemiosło, dzięki któremu czeskie szkło znane jest daleko poza granicami kraju. Od 2019 roku region Liberec, Agencja Rozwoju Regionalnego i sieć lokalnych firm szklarskich wspólnie promują je pod marką Křišťálové údolí – Crystal Valley.

„Kiedy mówię o czeskim rzemiośle, nigdy nie zapominam o ludziach, którzy za nim stoją. Pracują tu od setek lat. Dmuchają szkło z miłością i pasją, które można wyczuć w samym szkle” – tak opisuje hutnictwo szkła w regionie założyciel Lasvitu Leon Jakimič.

Pochodzący z Liberca założył firmę w Novém Borze w 2007 roku – w czasie, gdy region dotknął kryzys związany z upadkiem dużych hut szkła. „Kilka lat wcześniej zamknął się tutaj Crystalex. Było tu dwa tysiące bezrobotnych, a w telewizji pojawiały się wiadomości, że hutnictwo szkła dobiega końca. Pomyślałem sobie, że musimy coś zrobić” – wspomina kryzys z początku millenium.

Leon Jakimič nie wybrał Nového Boru przypadkowo. Uważa go za „bijące serce czeskiego hutnictwa szkła”, które ma ogromny genius loci.

Przetłumaczono z DeepL.com (wersja darmowa)

Rzemiosło o światowej renomie

Lasvit od początku opiera się na głębokich powiązaniach z regionem. „Crystal Valley to dla mnie historia, która nadaje ogromną autentyczność wszystkim naszym działaniom. Ta silna historia definiuje dziś całą branżę” – mówi założyciel firmy.

Novoborsko wraz z weneckim Murano należy do nielicznych miejsc na świecie, gdzie powstaje najwyższej jakości szkło i kryształ. Rodziny lokalnych rzemieślników często zajmują się jego produkcją już od pięciu lub więcej pokoleń. „Moi rodzice pracowali w branży szklarskiej przez całe życie, dziadek był szlifierzem. Byłoby szkoda, gdyby ta tradycja zanikła. Nie tylko dla Czech, ale dla całego świata” – dodaje Jakimič.

Istotną wartością dodaną Lasvitu jest umiejętność połączenia kunsztu czeskich szklarzy z pracą światowej klasy architektów i projektantów. Efektem są instalacje, które dziś zdobią najbardziej prestiżowe przestrzenie – od hoteli w Tokio po sale koncertowe w Nowym Jorku.

„Właśnie o to cały czas się staramy – aby czeskie szkło kojarzyło się z wysokiej jakości wzornictwem i trafiło nie tylko do prestiżowych przestrzeni, ale także do serc ludzi, którzy może nie budują domu, ale chcą mieć wyjątkową biżuterię lub trofeum z czeskiego kryształu” – wyjaśnia Jakimič.

DNA firmy – połączenie tradycji z nowoczesnym designem – znalazło również odzwierciedlenie w jej siedzibie. Kiedy w 2016 roku firma Lasvit podejmowała decyzję o przeniesieniu swojej siedziby, zamiast budować nową halę, odrestaurowała dwie zabytkowe drewniane budowle z 1790 roku, w których wcześniej mieściła się jedna z najstarszych hut szkła na świecie. Pomiędzy nimi postawił nowy szklany budynek.

Wraz z nowoczesną konstrukcją pojawiły się również dwie nagrody regionu Liberec: najpierw nagroda Karla Hubáčka za najlepszą budowę roku 2020, a pięć lat później również nagroda za budowę dekady. Siedziba Lasvitu zwróciła na siebie uwagę również za granicą, kiedy magazyn Dezeen wyróżnił ją w kategorii budynków biurowych.

Kryształowa Dolina przyciąga młodych

Lasvit ściśle współpracuje z lokalnymi partnerami, w tym z Agencją Rozwoju Regionalnego. „Udział w projekcie Crystal Valley pozwala nam promować szkło na całym świecie i pokazywać zagranicznym gościom jego autentyczne oblicze. Pokazujemy, że w regionie szkłem zajmują się ludzie wszystkich pokoleń oraz że dbamy o naszą tradycję i ją rozwijamy” – podsumowuje Jakimič.

Agencja Rozwoju Regionalnego angażuje Lasvit i inne lokalne firmy w szeroki zakres działań związanych z marketingiem destynacji. Organizuje wydarzenia, które pod marką Northern Bohemia promują turystykę indywidualną i kongresową – i dają odwiedzającym szansę na poznanie północnych Czech na własnej skórze. Do popularnych i często odwiedzanych należą dni otwarte w hutach szkła oraz festiwal Crystal Valley Week, na którym Lasvit ma swoje stałe miejsce. Dzięki temu odwiedzający mogą zajrzeć rzemieślnikom do pracy, obejrzeć wystawy i pokazy, które pokazują, jak żywe jest współczesne czeskie szklarstwo.

Lasvit widzi przyszłość nie tylko w kontynuacji tradycji, ale także w inspirowaniu młodych ludzi. „Jeśli nam i agencji uda się nadal inspirować młodych ludzi do zostania szklarzami i projektantami, czeskie szklarstwo będzie się dobrze rozwijać. Dzisiaj nigdzie indziej na świecie nie ma już sytuacji, w której młodzi ludzie ponownie stają się rzemieślnikami” – pragnie Jakimič.

Celem jest, aby czeskie szkło i kryształ znalazły swoje miejsce w najlepszych galeriach i domach towarowych na świecie, ale jednocześnie pozostały żywą częścią regionu.