Średnia Szkoła Rzemiosła Artystycznego w Železnym Brodzie obchodzi w 2025 roku 105. rocznicę powstania. Ta pierwsza czysto czeska szkoła szklarska działająca na naszym terytorium i największa szkoła szklarska w Europie, założona przez kraj liberecki, oferuje szeroki zakres studiów w jednym miejscu, w tym zakwaterowanie we własnym Domu Młodzieży.

Przede wszystkim została świadomie założona jako pierwsza zawodowa szkoła szklarska w nowo powstałej Republice Czechosłowackiej w 1920 roku z zadaniem „przygotowania uczniów do samodzielnej pracy w przemyśle szklarskim i jednoczesnego zapewnienia im podstawowego wykształcenia biznesowego do samodzielnej przedsiębiorczości”.

Pod jednym dachem szkoła oferuje dwa czteroletnie kursy dyplomowe, kurs projektowania szkła i kurs chemiczno-technologiczny. Dwa kierunki artystyczne i dwa kierunki techniczne z łącznie dziesięcioma dziedzinami zawodowymi stanowią unikalne połączenie teorii i praktyki oraz zaplecza technicznego i artystycznego.

Szkoła posiada własną hutę szkła i obejmuje prawie wszystkie gorące i zimne techniki obróbki szkła artystycznego.

Uczniowie najstarszego kierunku projektowania szkła już od pierwszego roku uczą się w sześciu specjalizacjach szklarskich: Cięcie i Rzeźba w Szkle, Metalurgiczne Kształtowanie Szkła, Malarstwo i Dekoracja, Szkło Grawerowane i Reliefowe, Szkło Technicznie Dekoracyjne i Projektowanie Figur Szklanych oraz Biżuteria, Jubilerstwo i Projektowanie Akcesoriów Modowych. Domeną szkoły są przede wszystkim dwie tradycyjne dyscypliny szklarskie, które wywodzą się z Železnego Brodu od artystów i nauczycieli szkoły, szklanych figurek Brychta z Železnego Brodu i zachowanej spuścizny rzeźb ze szkła stapianego Jaroslavy Brychtovej i Stanislava Libenskiego.

Studenci najmłodszej gałęzi Product Design pracują ze wszystkimi materiałami, dzięki czemu nawiązali szeroką współpracę w profesjonalnych firmach regionu z najnowszymi technologiami. Tematy związane z produktem, opakowaniem, grafiką, a także projektowaniem wnętrz i zewnętrznym, z którymi studenci spotykają się podczas studiów, ewoluują równolegle z ogólnym kierunkiem współczesnego projektowania.

Studenci chemii stosowanej z czterema specjalizacjami: chemia analityczna, substancje farmaceutyczne, ochrona środowiska, a obecnie nanotechnologia i polimery oraz studenci technologii szkła i krzemianów mają pod jednym dachem nie tylko nowoczesne laboratoria, ale także praktyczne procesy obróbki szkła, dlatego w naszej szkole szklarskiej stosujemy teorię do praktyki i praktykę do teorii. Nasza szkoła jest jedyną w regionie Liberca, w której można studiować obie te konkretne dyscypliny. Łącząc wszystkie cztery dyscypliny i profesjonalnych nauczycieli pracujących w jednej szkole, stworzono unikalne środowisko dla nadchodzącej dziedziny renowacji szkła i krzemianów.

Szkoła odpowiada na rosnące zapotrzebowanie na wykorzystanie technologii cyfrowych w nauczaniu, w szczególności grafiki komputerowej, wizualizacji 2D i 3D. Każdego roku uczniowie uczestniczą w profesjonalnych praktykach w firmach, warsztatach szklarskich i prezentują swoje prace szkolne na prestiżowych wystawach, targach i konkursach projektowych w Czechach i za granicą. W tej dziedzinie szkoła od dawna odnosi znaczące sukcesy (Student Design, Master of Crystal, Made in Jablonec, Craft and Art in Glass Nový Bor, Design-S Brno, Talente Munich, Frauenau Summer School, Student Design Award, EDUCA EXPO 2024, T-PROFI, MOBITEX 2025 Brno). Szczyci się wieloma wybitnymi absolwentami, nauczycielami i dyrektorami szkół. Ma wysoką zatrudnialność absolwentów na rynku pracy i kontynuację na uniwersytetach (VŠCHT, VŠUP, TUL, UP, UK, UJEP). Szkoła współpracuje z wieloma partnerami (Preciosa, Elmarco, Detesk, Crytur, Banasglass, Steinel, Trevos, Dias, Polpur, Temperatior, Desko, Moser, GDS Technology, ACL Holding, Sklo Suchánek, TopTec, Sklopísek Střeleč, INTERIER-O, P 46, RIA REALITY i inne).

Szkoła i miasto Železný Brod corocznie współorganizują tradycyjne Targi Miasta Szkła i Letnie Sympozjum Warsztatów Szklarskich z międzynarodowym udziałem artystów szkła. W trzeci weekend września w budynku szkoły odbywa się uczniowski pokaz rzemiosła z warsztatami dla dzieci i dorosłych. Oczywiście szkoła jest również zaangażowana w wydarzenia Kryształowej Doliny i udział w pokazach Made in Jablonec.

Szkoła szklarska jest tradycyjnym dostawcą wielu ważnych nagród zaprojektowanych przez studentów (Złota Korona, Pomnik Roku, Nagroda Karela Hubáčka za Architekturę, Czeska Akademia Sztuk Wizualnych Praga, EDUCA, POKOS).

Szkoła tradycyjnie obchodzi rocznicę, wydając drukowaną publikację o swojej działalności po pięciu latach, w roku szkolnym 2025/26, zatytułowaną SKLANDA 105. Publikacji towarzyszy kilka wystaw uczniów. Obchody rozpoczynają się jesienną wystawą najlepszych prac w Galerii Regionalnej w Libercu. Na początku 2026 r. odbędzie się wystawa tematyczna w Muzeum Roztoky u Prahy, prezentująca artystyczne reakcje uczniów w jednym zadaniu na twórczość ważnej malarki Zdenki Braunerovej.

Coroczna wystawa prac uczniów w budynku szkoły podczas głównych wakacji letnich, a także w ramach Festiwalu Miasta Szkła, udostępnia zwiedzającym nowe eksponaty sztuki uczniowskiej. Wybrane prace można kupić w szkolnym sklepiku.